3 Şubat 2020 Pazartesi

                                Qlobal  oxu və ya Doman metodu 

                    
                       Son dövrlərdə  pedaqoqlar ənənəvi oxu - analtik  metodlardan deyil daha fərqli  üsullardan istifadə  edirlər .Bunlardan biri  də "Qlobal oxu " texnikasıdı. İngilis  əsilli Amerikalı  həkim - fizioterapevt  Qlen Demonun  ( Glenn Doman )adıyla  bağlı  olan və onun vasitəsiylə  yaradılan  bu metod  sözlərin  vahid bir şəkildə  oxunmasını təmin edir .  Qlobal  oxu texnikası  nitq  və ümumi inkişaf  problemli , disleksiyalı uşaqların  inkişafında  və təlimində olduqca  effektiv  və populardır . Hal - hazırda  bir  çox  mərkəzlər  kiçik  yaşda   olan  uşaqlara da  oxumanı  öyrətmək üçün  bu üsuldan istifadə  edir . 



                                                                                                                       Qlen     Demon 
                                                                                                                        (1919 - 2013 , ABŞ ) 

Ənənəvi  və Qlobal oxu

             Qlobal oxu  uşağın  görmə yaddaşı  və  görmə  qavramasına  əsaslanır  və  uşaq sözləri   bütöv  bir şəkildə bir rəsm  olaraq  mənimsəyir . Uşaq  sözləri kök  formasını  öz yaddaşına  həkk edir . Ənənəvi oxu texnikasında  isə uşaq əvvəlcə səsləri  və hərfləri  öyrənir . Sonra  onlar  vasitəsiylə  hecaları və nahayət  sözləri oxumağı  öyrənir . Bu  vasitə  ilə o  sözləri hecalara  və səslərə ayırmağı ,  sözü  səs  və hərfə görə  təhlil  etməyi  öyrənir . Bu  proses  uşaqdan  analtik zəka ,  inkişaf etmiş  təfəkkür  tələb  edir .

        Bəzi tətqiqatçılar  Demon  texnikası  ilə oxuma  bacarığına  yiyələnən  uşaqların  davamlı  təlimlərlə  və dərslərlə   yazının  təhlil  olunmasını da   öyrənə  bilərlər . 


                                              Qlobal oxunun tətbiqi 

         Uşağa  yazı  ilə birgə  şəkillər  verilir . Başlanğıc  üçün  müəyyən bir mövzuya  aid  10 söz  seçilir .  Sözlərin  və yazılar  olduqca  aydın  və uşağın  diqqətini çəkəcək  şəkildə  və  aydın olmalıdı .  Hər gün  3 dəfə olmaqla yazıalar  və  təsvirlər   uşağa  göstərilir . 10  gün  boyunca  bu proses  davam  etdirilir . Yazılar  və şəkillərlə  müxtəlif  oyunlardan istifadə  olunur . Şəkil və  yazının  eyniləşdirilməsi , yazıların  eyniləşdirilməsi , tələffüz  olunan sözə  uyğun  yazının  göstərilməsi   və s.




Qlobal  oxu  və  Xüsusi qayğıya ehtiyyacı olan  uşaqlar 

                      Bu  metod xüsusən də xüsusi qayğıya  ehtiyyacı olan uşaqlarla  işləyən  pedaqoqların  fəaliyyətində  olduqca  böyük  bir  sıçrayışa  səbəb oldu . Görmə  yaddaşından  istifadə edərək  uşaqlarda  yalnız  oxuma  deyil həmçinin  nitq və  ünsiyyət  bacarıqlarının  formalaşmasına vəsilə oldu . Demon  metodikasından  nitq  və  ünumi inkişaf  geriləməsi  olan , autizm spektr  pozulmaları  olan  uşaqlarla  iş zamanı  istifade  edilir .  Uşaqların  bu kartlardan  istifadə  edərək fikirlərini  və  istəklərini  ifadə  etmələri üçün  xüsusi  bir təlim proqramı hazırlanır . Uşaqlar  yazıların mənalarını  başa  düşdükləri  üçün  fikirlərini    yazı kartları  vasitəsiylə "göstərir " , cümlə qurur . 
           Metodikadan istifadə   nitq geriləməsi  olan  uşaqlarda  lüğət  ehtiyyatının  artmasına ,  ünsiyyət tələbatının  artmasına  səbəb olur .

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder